الشيخ المنتظري

267

درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي )

اگر در ميدانهاى جنگ كشته شده و جنازه هاى آنها در آن ميدانها مانده باشد ، همه در روز قيامت حاضر مىشوند . « سراعاً الى امره ، مهطعين الى معاده » ، « سراعاً » از مادّه « سرعت » به معناى تسريع در حركت است ، و نصب آن بنا بر حال بودن است . « مهطعين » به معناى « مسرعين » است و با « سراعاً » به يك معناست ; يعنى از قبرها خارج مىشوند « سراعاً الى امره » در حالى كه به سوى امر و فرمان خداوند شتابانند « مهطعين الى معاده » و در حالى كه به سوى معاد خداوند با سرعت حركت مىكنند . اشاره اى به معاد جسمانى ابن ابى الحديد و ديگران در اينجا شبهه آكل و مأكول را مطرح كرده اند ، در حالى كه اين جملات حضرت امير ( عليه السلام ) ارتباطى با اين موضوع ندارد و اين بحث را بايد در جاى خود مطرح كرد ، ولى به طور خلاصه اين است كه انسان اجمالا با جسم محشور مىشود ، امّا اين كه همه اجزاء بدن شما در طول هشتاد سال زندگى دنيا در آخرت جزء بدن شما باشند نشدنى است ; زيرا انسانى كه مثلا هشتاد سال عمر كرده ، از بچّگى تا هشتاد سالگى چندين جسم عوض كرده است و هر چندگاه اعضاء بدنش تحليل رفته و از راه خوردن مواد غذايى همان اعضاى بدن سرِ جاى خود آمده و تأمين شده است ; و اين امر به گونه اى است كه اگر بتوان تمام آن موارد و سلولهاى تحليل رفته را جمع آورى كرد ، براى يك شخص نود ساله اقلاًّ چهار قيافه و يا جنازه تهيّه مىگردد ، چرا كه طبق گفته اطبّاء حدود سى و چند سال يك بار تمامى سلولهاى بدن انسان عوض مىشود ، حال از اين چهار جنازه كدام يك متعلّق به اين آقاست ؟ مگر اين كه بگوييم : آن بدنى كه در حال حاضر به وسيله روح او اداره مىشود متعلّق به اين فرد است و سه جنازه ديگر قبلا مربوط به اين روح بوده ولى فعلا نيست و مربوط به او نيستند .